شاخص VIX
شاخص VIX ابزاری کلیدی برای سنجش میزان ترس و اضطراب معاملهگران در بازارهای مالی جهانی است. این شاخص که بر اساس نوسانات بازار سهام آمریکا محاسبه میشود، سیگنالهای بسیار ارزشمندی را برای پیشبینی تغییرات روند در جفت ارز های اصلی بازار فارکس و داراییهای امن به معاملهگران ارائه میدهد.
در این مقاله به بررسی ماهیت شاخص VIX، نحوه محاسبه آن و استراتژیهای پیوند زدن این عدد به معاملات ارزها میپردازیم.
ماهیت و تعریف دقیق شاخص VIX در بازارهای مالی
برای درک بهتر این موضوع که شاخص VIX دقیقاً چه کاربردی دارد، باید ابتدا به ریشه آن در بورس شیکاگو نگاهی بیندازیم. این شاخص که توسط (CBOE) ارائه میشود، در واقع انتظارات بازار از نوسانات قیمت در ۳۰ روز آینده را نشان میدهد. وقتی اعداد این شاخص بالا میرود، یعنی سرمایهگذاران منتظر طوفانهای قیمتی هستند و وقتی عدد کاهش مییابد، آرامش بر بازار حاکم است.
معاملهگران هوشمند از این عدد برای تشخیص نقاط برگشت بازار استفاده میکنند. در واقع این شاخص به جای نگاه به گذشته، به آینده نگاه میکند و بر اساس قیمت قراردادهای اختیار معامله تنظیم میشود.
در جدول زیر، وضعیتهای مختلف این شاخص را برای درک بهتر حرکات قیمتی، طبقهبندی کردهایم:
| عدد شاخص VIX | وضعیت روانشناختی بازار | استراتژی پیشنهادی |
| کمتر از ۱۵ | آرامش زیاد و خوشبینی | ورود به معاملات ریسکی |
| بین ۱۵ تا ۲۵ | نوسان طبیعی و منطقی | مدیریت پوزیشنهای باز |
| بالاتر از ۳۰ | ترس شدید و وحشت | خروج از ریسک و خرید دارایی امن |
رابطه شاخص VIX با نوسانات بورس و بازار فارکس
ارتباط شاخص VIX با بازار فارکس به “اشتها برای ریسک” مربوط است. وقتی این شاخص بالا میرود، معاملهگران از معامله روی ارزهای پرریسک دور میشوند و به سمت ارزهای امن مانند یورو دلار میروند. این تغییر جریان پول، روندهای قوی در بازار فارکس ایجاد میکند که میتوان با دنبال کردن آنها سود خوبی به دست آورد.
برای درک بهتر این فرآیند، باید مراحل تأثیرگذاری نوسان بر ارزها را به صورت گامبهگام بررسی کنیم تا بتوانیم در لحظه مناسب تصمیم بگیریم:
۱. فرار به سوی داراییهای ایمن در زمان بحران
وقتی شاخص نوسانپذیری به بالای عدد ۳۰ میرسد، معاملهگران فارکس به سرعت پوزیشنهای خرید خود را روی ارزهایی مثل دلار استرالیا یا پوند میبندند. در این مرحله، تقاضا برای ارزهایی که به عنوان “پناهگاه امن” شناخته میشوند به شدت افزایش مییابد.
۲. رشد ارزهای با پشتوانه زیاد
در زمان اوج گرفتن ترس، ارزهایی مانند ین ژاپن (JPY)، فرانک سوئیس (CHF) و دلار آمریکا (USD) تقویت میشوند. این ارزها به دلیل ثبات اقتصادی کشورهایشان، در زمان بحران محبوبترین گزینه برای حفظ ارزش دارایی محسوب میشوند.
۳. نزول داراییهای های کالایی و پرریسک
ارزهایی که به قیمت نفت و طلا یا رشد اقتصادی وابسته هستند، در زمان بالا بودن شاخص VIX بیشترین آسیب را میبینند. دلار استرالیا (AUD) و دلار کانادا (CAD) معمولاً در این شرایط با ریزش قیمت مواجه میشوند چون تقاضای جهانی برای مواد اولیه کاهش مییابد.
استراتژیهای معاملاتی بر اساس نوسانسنج بازار
معاملهگری که به شاخص VIX توجه نکند، مانند رانندهای است که در مه غلیظ بدون چراغ حرکت میکند. استفاده از این شاخص به شما کمک میکند تا متوجه شوید چه زمانی باید از اهرمهای بالا استفاده کنید و چه زمانی باید حجم معاملات خود را به حداقل برسانید. این شاخص به تنهایی یک سیستم معاملاتی نیست اما تاییدیه بسیار قدرتمندی برای سایر اندیکاتورها محسوب میشود.
برای پیادهسازی یک استراتژی موفق بر پایه نوسان، رعایت نکات زیر برای هر معاملهگر فارکس ضروری است:
- بررسی همبستگی معکوس: همیشه نمودار VIX را در کنار جفت ارز AUD/JPY قرار دهید تا متوجه همبستگی شدید معکوس بین آنها بشوید.
- تشخیص اشباع ترس: وقتی شاخص به اعداد بسیار بالایی مثل ۴۰ یا ۵۰ میرسد، معمولاً بازار در آستانه یک بازگشت بزرگ و اتمام ریزشها قرار دارد.
- تایید شکست سطوح: اگر یک سطح حمایتی در فارکس شکسته شد و همزمان VIX رشد کرد، آن شکست معتبر است و قیمت به ریزش ادامه میدهد.
- مدیریت ریسک هوشمند: در زمانهای نوسان بالا، فاصله حد ضررها را بیشتر کنید (اما رعایت میزان ریسک از سرمایه کل) تا با نوسانات کوچک از بازار اخراج نشوید.
ابزارهای کمکی و نحوه دسترسی به دادههای نوسان
برای اینکه بتوانید از شاخص VIX در تحلیلهای روزانه خود استفاده کنید، نیاز به منابع دادهای معتبر و لحظهای دارید. خوشبختانه امروزه اکثر پلتفرمهای تحلیلی این شاخص را در کنار سایر نمادها ارائه میدهند. شما باید یاد بگیرید که چگونه تغییرات درصد روزانه این شاخص را با تغییرات پیپ در فارکس مقایسه کنید تا به الگوهای اختصاصی خود دست یابید.
در این بخش، به معرفی ابزارها و روشهای مشاهده این شاخص میپردازیم تا دسترسی شما به اطلاعات سریعتر انجام شود:
۱. استفاده از پلتفرم تریدینگ ویو
بهترین راه برای مشاهده این شاخص، جستجوی نماد VIX در سایت تریدینگ ویو است. شما میتوانید با استفاده از قابلیت Compare، نمودار ارزهای مختلف را روی آن بیندازید و نقاط چرخش بازار را به وضوح مشاهده کنید.
۲. پیگیری تقویم اقتصادی و گزارشهای CBOE
اخبار اقتصادی مربوط به تورم آمریکا یا تصمیمات فدرال رزرو مستقیماً روی این شاخص اثر میگذارند. زمانی که گزارشهای اقتصادی ضعیف منتشر میشوند، شاخص نوسان بلافاصله واکنش نشان میدهد و مسیر حرکت جفت ارزها را مشخص میکند.
۳. استفاده از قراردادهای آتی برای ترید این شاخص
معاملهگران حرفهای علاوه بر نگاه کردن به شاخص، مستقیماً روی فیوچرز VIX نیز معامله میکنند. این کار به آنها اجازه میدهد تا ریسک سبد معاملاتی فارکس خود را در برابر نوسانات ناگهانی بازار بیمه کنند.
۴. تحلیل روانشناسی کانال و گروهها در شبکههای اجتماعی
وقتی در فضای مجازی همه از سقوط بازار حرف میزنند، معمولاً شاخص VIX در سقف خود قرار دارد. این دادههای کیفی در کنار دادههای کمی شاخص، تصویری کامل از وضعیت روانی معاملهگران به شما ارائه میدهد.
برترین مراجع آنلاین برای مشاهده نمودار زنده نوسان شاخص VIX
برای رصد لحظهای تغییرات نمودار این شاخص، وبسایتهای TradingView و Investing بهترین انتخاب محسوب میشوند. شما میتوانید
در پلتفرم TradingView با استفاده از نماد TVC:VIX تحلیلهای تکنیکال دقیقی روی نمودار انجام دهید. همچنین وبسایت Investing.com ابزارهای مقایسهای فوقالعادهای برای سنجش نوسانات S&P 500 Volatility در اختیار شما میگذارد. دسترسی به این دادههای زنده، سرعت واکنش شما را در معاملات فارکس به شدت افزایش میدهد.
