قرارداد CFD چیست و چه تفاوتی با معاملات واقعی دارد؟

قراردادهای CFD یکی از روش‌های پرطرفدار معامله در بازارهای مالی مانند فارکس، کالا و شاخص‌ها هستند. در این نوع معامله، بدون خرید دارایی واقعی می‌توان از تغییرات قیمت سود گرفت. سادگی ساختار، دسترسی به بازارهای مختلف و امکان معامله در شرایط متفاوت بازار باعث شده توجه معامله‌گران زیادی به CFD جلب شود.

تعرف قرارداد CFD و چه تفاوت آن با معاملات واقعی

در این مقاله موارد زیر را بررسی می‌کنیم تا دیدی روشن و کاربردی از این ابزار مالی به دست آورید.

• تعریف و ساختار قرارداد CFD
• تفاوت CFD با معاملات واقعی
• نقش اهرم و مارجین
• کاربرد CFD در بازارهای مالی

در ادامه، هر یک از این موارد به‌طور کامل توضیح داده می‌شوند تا با عملکرد، مزایا و کاربردهای قرارداد CFD به‌صورت عملی آشنا شوید.

عملکرد قرارداد CFD چگونه است؟

برای درک صحیح قرارداد CFD ، ابتدا باید مفهوم قرارداد برای تفاوت قیمت را شناخت. CFD مخفف Contract for Difference است و به قراردادی گفته می‌شود که سود یا زیان آن بر اساس اختلاف قیمت یک دارایی بین زمان باز و بسته شدن معامله محاسبه می‌شود. در این نوع معامله، دارایی پایه خریداری نمی‌شود و مالکیتی به معامله‌گر منتقل نمی‌شود.

در معاملات CFD، معامله‌گر تنها روی جهت حرکت قیمت دارایی تصمیم‌گیری می‌کند و می‌تواند از افزایش یا کاهش قیمت سود کسب کند. این ساختار باعث می‌شود تمرکز معامله‌گر بر تحلیل قیمت و مدیریت معامله باشد نه نگهداری دارایی فیزیکی.

CFD بیشتر برای معاملات کوتاه‌مدت و فعال استفاده می‌شود و انعطاف‌پذیری بالایی ایجاد می‌کند که در ادامه با ساختار دقیق این مدل قرادادها بیشتر آشنا می‌شویم.

ساختار قرارداد CFD

ساختار CFD ساده طراحی شده است تا معامله‌گر بتواند سریع تصمیم بگیرد و معامله را اجرا کند. این سادگی یکی از دلایل اصلی محبوبیت این قرارداد در میان معامله‌گران حرفه‌ای محسوب می‌شود. مفاد قرارداد CFD تشکیل شده از:

• دارایی پایه که قیمت آن مبنای معامله است.
• قیمت ورود که معامله در آن باز می‌شود.
• قیمت خروج که معامله در آن بسته می‌شود.
• اختلاف قیمت که سود یا زیان نهایی را مشخص می‌کند.

اما می‌توان گفت مهمترین دلیلی که این قراردادهای با سایر دارایی‌ها متفاوت است، اهرم در این دارایی‌ها بوده که در ادامه به نقش اهرم در قرارداد CFD می‌پردازیم.

نقش اهرم در معاملات CFD

اهرم (لوریج) در معاملات CFD به شما این امکان را می‌دهد که با سرمایه کمتر، حجم بیشتری از معامله را کنترل کنید. به عبارت ساده، با مقدار کمی پول می‌توانید معامله‌ای بزرگ‌تر از سرمایه واقعی خود انجام دهید. این کار می‌تواند سود شما را افزایش دهد، اما هم‌زمان ریسک زیان را هم بیشتر می‌کند. بنابراین استفاده درست از اهرم و مدیریت ریسک اهمیت زیادی دارد.

مثال: اگر با ۱۰۰۰ دلار و اهرم ۱:۵۰ معامله کنید، می‌توانید موقعیتی به ارزش ۵۰,۰۰۰ دلار یعنی ۵۰ برابر سرمایه خود در بازار باز کنید.

احتمالا این مدل را در بازار آپشن یا فیوچرز ارزهای دیجیتال دیده‌باشید. درست است که همگی از اهرم استفاده می‌کنند، اما هرکدام شرایطی متفاوت از دیگری در اجرا و بسته شدن معاملات دارند.

تفاوت قرارداد CFD با معاملات واقعی

درک تفاوت بین معاملات CFD و معاملات واقعی برای انتخاب روش مناسب معامله اهمیت زیادی دارد. این تفاوت‌ها بر نوع مالکیت، هزینه‌ها، میزان سرمایه مورد نیاز و استراتژی معاملاتی تأثیر مستقیم می‌گذارند.

در معاملات واقعی، فرد دارایی را به‌صورت مستقیم خریداری می‌کند و مالک آن می‌شود، اما در CFD هیچ دارایی فیزیکی خریداری نمی‌شود. معامله‌گر تنها روی تغییرات قیمت شرط می‌بندد و همین موضوع ساختار معامله را کاملاً متفاوت می‌کند.

تفاوت از نظر مالکیت و حقوق

مالکیت یکی از مهم‌ترین تفاوت‌ها بین این دو روش معامله محسوب می‌شود. این تفاوت بر حقوق و مزایای معامله‌گر تأثیر می‌گذارد و نوع نگاه او به بازار را تغییر می‌دهد که بصورت زیر است:

• در معاملات واقعی، مالکیت دارایی به معامله‌گر تعلق دارد.
• در CFD، معامله‌گر مالک دارایی نیست و فقط قرارداد تفاوت قیمت را در اختیار دارد.
• حقوقی مانند سود سهام فقط در معاملات واقعی وجود دارد.

تفاوت از نظر هزینه و سرمایه اولیه

معاملات واقعی معمولاً نیازمند پرداخت کل ارزش دارایی هستند، اما CFD با استفاده از مارجین انجام می‌شود. این تفاوت باعث می‌شود سرمایه اولیه مورد نیاز در CFD کمتر باشد و دسترسی به بازارهای بزرگ ساده‌تر شود.

اما در معاملات CFD کارمزد اهرم و مدت قرارداد لحاظ می‌شود که در دارایی‌های واقعی، تنها هزینه معامله لحاظ می‌شود.

جدول مقایسه قرارداد CFD و معاملات دیگر

در جدول زیر تفاوت‌های اصلی به‌صورت خلاصه نمایش داده شده است تا مقایسه آن‌ها ساده‌تر شود.

ابزار / بازار	تفاوت با CFD	ویژگی کلیدی CFD
Futures (آتی)	تاریخ سررسید مشخص، ممکن است تحویل دارایی نیاز داشته باشد	معامله بدون تاریخ سررسید، فقط روی اختلاف قیمت
ETF	مالکیت واقعی دارایی به سرمایه‌گذار منتقل می‌شود	مالکیت ندارد، امکان استفاده از اهرم و فروش استقراضی راحت‌تر
Stock (سهام)	مالکیت بخشی از شرکت و حقوقی مانند سود سهام و حق رأی	فقط کسب سود از تغییرات قیمت، امکان معامله در بازار نزولی
Options (اختیار معامله)	حق خرید یا فروش دارایی با قیمت مشخص و تاریخ معین، نیاز به پرداخت پرمیوم	ساده‌تر، بدون تاریخ سررسید، باز و بسته کردن سریع موقعیت
Forex (فارکس)	معاملات سنتی ممکن است محدودیت بروکری و اهرم متفاوت داشته باشند	اهرم بالا، دسترسی ۲۴ ساعته، فروش استقراضی ساده
Crypto (رمزارز)	خرید واقعی دارایی نیازمند کیف پول و نگهداری فیزیکی	معامله روی نوسانات بدون مالکیت، استفاده آسان از اهرم و معاملات کوتاه‌مدت

مزایا و معایب قرارداد CFD

این قرارداد به دلیل انعطاف بالا، امکان استفاده از اهرم و دسترسی سریع به بازارهای مختلف، میان معامله‌گران محبوبیت زیادی دارد. با این حال، CFD ریسک‌های خاص خود را دارد و نیازمند مدیریت دقیق است.

مزایای قرارداد CFD

• دسترسی به بازارهای متنوع: سهام، شاخص‌ها، کالاها، ارزها و رمزارزها.
• اهرم مالی: با سرمایه کمتر، موقعیت بزرگ‌تر کنترل می‌شود.
• معامله در روند نزولی و صعودی: امکان کسب سود در بازارهای مختلف.
• ساده و سریع: ورود و خروج از معاملات راحت است.
• سرمایه اولیه کمتر: فقط مارجین نیاز است.

معایب قرارداد CFD

• ریسک بالای اهرم: زیان نیز چند برابر می‌شود.
• هزینه‌های شبانه (Swap): نگهداری موقعیت هزینه دارد.
• نداشتن مالکیت دارایی: سود سهام و حق رأی ندارد.
• نیاز به مدیریت ریسک: بدون برنامه، زیان قابل توجه ایجاد می‌شود.

چرا قرارداد CFD در بین سرمایه‌گذاران و معامله‌گران محبوب است؟

این قرارداد به دلیل دسترسی سریع به بازارهای متنوع، قابلیت استفاده از اهرم، امکان معامله در روندهای نزولی و سرمایه اولیه کمتر، گزینه‌ای جذاب برای معامله‌گران فعال محسوب می‌شود.